Sâz ü Söz Türk Müziği Nota Arşivi’nin Oluşumu ve Kaynakları

Sâz ü Söz arşivi, tek bir kurumdan, kişiden veya hazır bir repertuvar koleksiyonundan alınarak oluşturulmuş bir çalışma değildir.

Türk Müziği Nota Arşivi’nin temelleri, 1995 yılında başlayan müzik hayatım boyunca edindiğim, kullandığım ve zaman içinde biriktirdiğim nota nüshalarına dayanmaktadır. Eğitim, icra, araştırma ve repertuvar çalışmaları sırasında karşıma çıkan eserler yıllar içinde düzenli olarak arşivlenmiş; böylece uzun bir zaman dilimine yayılan kişisel bir nota birikimi meydana gelmiştir.

Bu birikimin ilk dönemlerinde basılı nota kitapları, repertuvar defterleri, fotokopiler, derslerde kullanılan notalar, konser ve fasıl programları ile çeşitli yayınlardan elde edilen nüshalar önemli yer tutmuştur. Daha sonraki yıllarda teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital ortama aktarılan notalar da arşive dâhil edilmiştir.

Arşivin geliştirilmesi sürecinde Türk sanat müziği ve Türk halk müziği alanında yayımlanmış basılı eserlerden, araştırma ve inceleme çalışmalarından, kamuya açık dijital koleksiyonlardan, çevrim içi nota arşivlerinden ve zaman içinde farklı ortamlarda dolaşıma girmiş nota nüshalarından yararlanılmıştır.

Bu kaynaklara çoğunlukla doğrudan bir repertuvar devri yoluyla değil; yıllar içinde yapılan araştırmalar, taramalar, karşılaştırmalar ve farklı kanallardan ulaşılan münferit nota nüshaları aracılığıyla erişilmiştir. Hiçbir kişinin veya kurumun repertuvarı bütünüyle alınarak bu arşive aktarılmamıştır.

Aynı eserin farklı dönemlerde hazırlanmış, farklı kişiler tarafından yazılmış veya değişik arşivlerde yer alan birden fazla nota nüshasına ulaşılması mümkündür. Bu nedenle arşivde bazı eserlerin birden fazla nota sürümü bulunabilmektedir. Farklı nüshaların korunması; eserlerin karşılaştırılmasına, icra farklılıklarının görülmesine ve repertuvarın daha sağlıklı değerlendirilmesine imkân sağlamaktadır.

Arşive eklenen notalar mümkün olduğunca eser adı, makam veya ayak, form, usûl, bestekâr, söz yazarı, kaynak kişi, derleyen, yöre ve repertuvar numarası gibi künye bilgileriyle ilişkilendirilmiştir. Böylece yalnızca nota dosyalarının saklandığı bir depo değil, araştırma ve repertuvar taraması yapılabilen düzenli bir başvuru kaynağı oluşturulması amaçlanmıştır.

Farklı dönemlere ve kaynaklara ait bilgiler arasında yazım, adlandırma veya künye farklılıkları bulunabilmektedir. Bu tür durumlarda mevcut nüshalar korunmuş; kullanıcıların esere ve ilgili bilgilere daha kolay ulaşabilmesi için veriler arama yapılabilecek şekilde düzenlenmiştir.

Türk Müziği Nota Arşivi ticari bir repertuvar koleksiyonu değildir. Temel amaç, uzun yıllar içinde dağınık biçimde biriken nota nüshalarını kaybolmaktan korumak, düzenlemek ve Türk müziğiyle ilgilenen icracı, eğitimci, öğrenci ve araştırmacıların erişimine sunmaktır.

Bu çalışma aynı zamanda Türk müziğinin zengin repertuvarını dijital ortamda görünür kılmayı, eserlerin daha kolay araştırılmasını ve nota kaynaklarının eğitim ile icra çalışmalarında etkin biçimde kullanılmasını hedeflemektedir.

Arşiv, tamamlanmış ve değişmez bir koleksiyon olarak değil; yeni nota nüshaları, düzeltmeler ve güvenilir künye bilgileriyle gelişmeye devam eden canlı bir çalışma olarak değerlendirilmelidir.

Yıllar boyunca edinilen kişisel birikimin düzenli bir dijital yapıya dönüştürülmesiyle hazırlanan bu arşivin, Türk müziği kültürünün korunmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlaması en önemli hedefidir.